Cách chăm sóc và vệ sinh sản dịch sau sinh - Hướng dẫn từ bác sĩ

Sản dịch sau sinh là hiện tượng sinh lý tự nhiên khi cơ thể đào thải máu, dịch và mô còn lại trong tử cung sau sinh. Sản dịch sẽ thay đổi về lượng và màu sắc trước khi giảm dần và hết. Trong thời gian này, mẹ cần chú ý vệ sinh vùng kín sau sinh đúng cách, nghỉ ngơi hợp lý và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Vậy sản dịch sau sinh kéo dài bao lâu và chăm sóc như thế nào? Hãy cùng X-Epil tìm hiểu trong bài viết dưới đây. 

1. Sản dịch sau sinh là gì?

Sản dịch là dịch tiết ra từ đường sinh dục sau sinh, chủ yếu gồm máu, dịch nhầy và các mô từ niêm mạc tử cung được cơ thể đào thải trong quá trình tử cung hồi phục.

Trong những ngày đầu, sản dịch thường có màu đỏ do chứa nhiều máu. Sau đó, lượng máu giảm dần, sản dịch chuyển sang màu hồng hoặc nâu rồi có thể trở nên vàng nhạt, trắng trước khi hết. Thời gian và lượng sản dịch ở mỗi người không hoàn toàn giống nhau, đồng thời có thể khác biệt giữa sinh thường và sinh mổ.

Sản dịch sau sinh là gì?

Việc sản dịch giảm dần theo thời gian thường là một phần của quá trình hồi phục sau sinh. Tuy nhiên, nếu sản dịch đột ngột ra nhiều trở lại hoặc xuất hiện mùi hôi, sốt, đau bụng bất thường, mẹ cần được kiểm tra y tế.

2. Vì sao phụ nữ có sản dịch sau sinh?

Sau khi em bé và nhau thai được đưa ra ngoài, tử cung bắt đầu co hồi về kích thước trước khi mang thai. Trong quá trình này, máu và các mô còn lại tại vị trí nhau thai bám cùng dịch tiết từ đường sinh dục được đào thải ra ngoài, tạo thành sản dịch.

Đây là quá trình tự nhiên của cơ thể và không cần áp dụng các biện pháp để “tống” hoặc làm sạch sản dịch bằng cách can thiệp vào âm đạo. Điều mẹ cần quan tâm là vệ sinh đúng cách, nghỉ ngơi, dinh dưỡng và theo dõi tình trạng sức khỏe trong thời gian hậu sản.

3. Cách chăm sóc và vệ sinh vùng kín khi có sản dịch

Vệ sinh vùng kín nhẹ nhàng

Trong thời gian còn sản dịch, mẹ nên vệ sinh phần bên ngoài vùng kín nhẹ nhàng bằng nước sạch và giữ khu vực này khô thoáng. Khi thay băng, nên rửa tay trước và sau khi vệ sinh, đồng thời lau từ trước ra sau để hạn chế đưa vi khuẩn từ hậu môn lên vùng kín.

Mẹ không nên thụt rửa âm đạo, ngâm rửa quá lâu hoặc sử dụng các sản phẩm có tính tẩy rửa mạnh. Những cách này có thể gây kích ứng và ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên của vùng kín.

Thay băng vệ sinh thường xuyên

Sản dịch khiến vùng kín thường xuyên ẩm ướt, vì vậy mẹ nên thay băng vệ sinh khi đã đầy hoặc cảm thấy ẩm, khó chịu. Không nên để băng quá lâu vì môi trường ẩm có thể làm tăng cảm giác bí bách và kích ứng.

Vận động và nghỉ ngơi hợp lý

Sau sinh, mẹ cần dành thời gian nghỉ ngơi nhưng không nhất thiết phải nằm bất động trong thời gian dài. Khi sức khỏe cho phép, có thể bắt đầu bằng những vận động nhẹ nhàng và tăng dần theo khả năng.

Với mẹ sinh mổ, việc vận động trở lại cần tuân theo tình trạng vết mổ và hướng dẫn của nhân viên y tế. Không nên cố gắng vận động quá sức khi cơ thể chưa hồi phục.

Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng

Chế độ ăn đa dạng, đủ protein, vitamin, khoáng chất và chất xơ giúp cơ thể có đủ năng lượng cho quá trình hồi phục sau sinh. Mẹ cũng nên uống đủ nước theo nhu cầu và tiếp tục sử dụng các sản phẩm bổ sung như sắt, canxi hoặc vitamin theo chỉ định của bác sĩ.

Cho con bú nếu phù hợp

Nếu mẹ và bé đều ổn định, việc cho con bú sớm và thường xuyên có thể hỗ trợ quá trình co hồi tử cung nhờ hormone oxytocin được giải phóng khi trẻ bú. Thời điểm bắt đầu cho bú sau sinh mổ hoặc khi sử dụng thuốc gây mê, gây tê nên được thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

4. Những lưu ý trong quá trình vệ sinh cho mẹ sau sinh

Để vùng kín hồi phục được tốt hơn, mẹ nên lưu ý:

• Không thụt rửa hoặc đưa nước, dung dịch vệ sinh vào sâu bên trong âm đạo.

• Không tự sử dụng thuốc đặt hoặc thuốc kháng sinh khi chưa được bác sĩ chỉ định.

• Hạn chế các sản phẩm có hương liệu hoặc chất tẩy rửa mạnh nếu dễ kích ứng.

• Không quan hệ tình dục cho đến khi cơ thể hồi phục và được nhân viên y tế xác nhận thời điểm phù hợp.

• Không tự tìm cách “đẩy nhanh” quá trình hết sản dịch bằng các biện pháp can thiệp không có cơ sở.

Trong những ngày đầu sau sinh, đặc biệt khi vết khâu tầng sinh môn chưa hồi phục hoặc vùng kín còn đau, sưng, mẹ nên ưu tiên vệ sinh nhẹ nhàng bằng nước sạch và thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc nhân viên y tế. 

X-Epil Intimo Sensitive đã được kiểm nghiệm da liễu tại châu Âu

Khi sản dịch đã giảm, vết khâu và vùng kín hồi phục tốt, mẹ có thể cân nhắc sử dụng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ để chăm sóc hằng ngày. X-Epil Intimo Sensitive là dòng dung dịch vệ sinh dành cho phụ nữ có vùng kín nhạy cảm, phụ nữ mang thai và sau sinh, với công thức chứa Aloe Vera, Allantoin và Lactic Acid, giúp làm sạch dịu nhẹ, hỗ trợ chăm sóc và dưỡng ẩm cho vùng da nhạy cảm. Sản phẩm được kiểm nghiệm da liễu tại châu Âu, phù hợp với nhu cầu chăm sóc vùng kín nhạy cảm sau sinh.

5. Khi nào sản dịch sau sinh cần được kiểm tra?

Mẹ nên liên hệ với bác sĩ hoặc cơ sở y tế nếu sản dịch có những thay đổi bất thường như chảy máu rất nhiều, máu đỏ tươi tăng trở lại, xuất hiện cục máu lớn, sản dịch có mùi hôi, sốt hoặc rét run, đau bụng dưới tăng dần, chóng mặt, choáng váng hoặc cảm thấy cơ thể yếu bất thường.

Đặc biệt, tình trạng chảy máu nhiều kèm chóng mặt, ngất, tim đập nhanh hoặc khó thở cần được xử trí y tế khẩn cấp.

Kết luận

Sản dịch sau sinh là một phần tự nhiên của quá trình hồi phục hậu sản và thường giảm dần theo thời gian. Thay vì tìm cách “làm sạch” hoặc tống sản dịch nhanh hơn, mẹ nên chú trọng vệ sinh vùng kín đúng cách, thay băng thường xuyên, nghỉ ngơi, vận động phù hợp và theo dõi các dấu hiệu bất thường. Khi cơ thể và vùng kín đã hồi phục, mẹ có thể lựa chọn sản phẩm dịu nhẹ như X-Epil Intimo Sensitive để hỗ trợ làm sạch và chăm sóc vùng kín nhạy cảm hằng ngày.